Polifenole

Polifenole to grupa związków chemicznych występujących naturalnie w roślinach, charakteryzujących się obecnością wielu grup fenolowych. Są one szeroko rozpowszechnione w owocach, warzywach, herbacie, kawie oraz innych produktach roślinnych. Polifenole można podzielić na różne klasy, takie jak flawonoidy, kwasy fenolowe, lignany i stilbeny. Występują w różnych formach chemicznych, które wpływają na ich właściwości i funkcje w roślinach.

Polifenole to naturalne związki roślinne obecne między innymi w owocach, warzywach, herbacie, kakao i kawie. Bywają wiązane z działaniem antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym oraz wsparciem funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego i nerwowego.

Źródła i przyswajanie polifenoli

Polifenole występują w wielu produktach spożywczych i surowcach roślinnych, a ich przyswajanie może zależeć od sposobu przygotowania oraz połączenia z innymi składnikami.

  • Zielona herbata może dostarczać katechin oraz zawierać polifenole. Jej składnikiem może być także galusan epigallokatechiny.
  • Herbatę matcha również można traktować jako źródło polifenoli, natomiast kawa może zawierać polifenole.
  • Gorzka czekolada może zawierać katechiny i polifenole, a polifenole mogą występować także w kakao.
  • Imbir może być źródłem polifenoli, a żyworódka może zawierać związki polifenolowe oraz flawonoidy.
  • Flawonoidy mogą występować w owocach kasztanowca, jego nasionach oraz liściach i pączkach. Wyciągi z kwiatostanu kasztanowca mogą również zawierać flawonoidy, a owoce tej rośliny mogą dostarczać flawonów.
  • Składniki aktywne lepiężnika mogą obejmować flawonoidy. Flawonoidy mogą zawierać także lnica pospolita i pokrzywa, natomiast pierwiosnek lekarski może dostarczać glikozydów fenolowych.
  • Stare odmiany jabłek mogą zawierać więcej polifenoli, a jabłka odmiany szara reneta mogą zawierać ich duże ilości.
  • Prażenie orzechów może zmniejszać zawartość polifenoli w orzechach, podczas gdy kukurydza może być bogata w przeciwutleniacze.
  • Błonnik może zmniejszać wchłanianie polifenoli. Cukier może uniemożliwiać wchłanianie polifenoli z gorzkiej czekolady, a mleko może je ograniczać.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady po słodkim posiłku może zwiększać absorpcję polifenoli.
  • Przerwa w spożywaniu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo, podobnie jak przerwa w spożywaniu herbaty. Zielona herbata może natomiast ograniczać wchłanianie żelaza.
  • Bioflawonoidy mogą poprawiać wchłanianie i przyswajanie witaminy C oraz wydłużać czas jej działania.

Działanie antyoksydacyjne

Polifenole mogą wspierać ochronę organizmu przed działaniem wolnych rodników.

  • Katechiny w herbacie Matcha mogą wspierać organizm w walce z wolnymi rodnikami i neutralizować ich działanie.
  • Polifenole w kakao mogą mieć wyższą aktywność antyoksydacyjną niż polifenole w innych produktach.
  • Ziele yerba mate zawiera polifenole będące silnymi przeciwutleniaczami.
  • Flawonoidy mogą działać antyoksydacyjnie i zmniejszać działanie wolnych rodników.
  • Ocet jabłkowy może neutralizować wolne rodniki.

Serce, naczynia i metabolizm

Polifenole mogą wspierać zdrowie serca, naczyń krwionośnych i gospodarki metabolicznej, wpływając między innymi na ciśnienie, cholesterol oraz glukozę we krwi.

  • Bioflawonoidy mogą regulować ciśnienie krwi, a flawonoidy mogą poprawiać elastyczność naczyń krwionośnych i wspierać ich uszczelnianie.
  • Zawartość flawonoidów w kakao może mieć związek z ciśnieniem krwi, natomiast samo kakao może je obniżać. Podobne działanie może dotyczyć zielonej herbaty oraz ciśnienia rozkurczowego, na które może wpływać gorzka czekolada.
  • Bioflawonoidy mogą regulować poziom cholesterolu. Zawartość flawonoidów w kakao może wpływać na cholesterol, a kakao może pomagać go regulować.
  • Spożywanie polifenoli może prowadzić do zmniejszenia syntezy kwasów tłuszczowych.
  • Gorzka czekolada może obniżać poziom glukozy we krwi, podobnie jak kakao.

Mózg i funkcje poznawcze

Polifenole mogą wspierać pamięć, funkcje poznawcze i ogólne funkcjonowanie mózgu.

  • Resweratrol może pomagać chorym na Alzheimera i poprawiać ich funkcje poznawcze.
  • Katechiny mogą wykazywać działanie ochronne na komórki nerwowe.
  • Polifenole zawarte w borówkach mogą wspomagać funkcje psychomotoryczne.
  • Polifenole zawarte w gorzkiej czekoladzie mogą chronić układ nerwowy, a obecne w niej flawonoidy mogą wspierać funkcje poznawcze mózgu.
  • Flawonoidy mogą poprawiać funkcje poznawcze u osób starszych.
  • Zielona herbata może poprawiać pamięć oraz funkcjonowanie mózgu.

Odporność i przeciwdrobnoustrojowe działanie

Polifenole mogą wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu i ograniczać rozwój niektórych drobnoustrojów.

  • Katechiny mogą wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Bioflawonoidy mogą wspierać odporność.
  • Gorzka czekolada może mieć działanie prebiotyczne, sprzyjając korzystnym zmianom w mikrobiocie jelitowej.

Stan zapalny i ochrona komórek

Polifenole mogą wspierać ochronę komórek i pomagać ograniczać procesy związane ze stanem zapalnym.

  • Resweratrol może ochraniać mitochondria oraz mieć działanie przeciwnowotworowe.
  • Polifenole obecne w jabłkach mogą mieć działanie przeciwnowotworowe.
  • Hibiskus może wykazywać działanie przeciwzapalne dzięki zawartości flawonoidów.
  • Orzechy włoskie mogą działać przeciwzapalnie, podobnie jak bioflawonoidy, które mogą zmniejszać stany zapalne.
  • Oliwa z oliwek może mieć działanie przeciwzapalne.
  • Picie zielonej herbaty może przeciwdziałać nowotworom.

Wątroba i procesy oczyszczania

Polifenole mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie wątroby i wpływać na związane z nią procesy.

  • Katechiny obecne w herbacie matcha mogą obniżać poziom enzymów wątrobowych.
  • Resweratrol może chronić wątrobę.

Skóra, kości i oczy

Polifenole mogą wspierać ochronę skóry i kości przed niekorzystnymi zmianami związanymi z wiekiem.

  • Polifenole zawarte w kakao mogą zapobiegać przedwczesnemu starzeniu skóry, a czereśnie mogą spowalniać procesy starzenia się skóry.
  • Matcha może zmniejszać ryzyko osteoporozy, podobnie jak zielona herbata może przeciwdziałać osteoporozie.

Pozostałe zastosowania

Polifenole znajdują zastosowanie także w obszarach związanych z trawieniem, układem moczowym i fermentacją.

  • Bioflawonoidy mogą poprawiać trawienie.
  • Mikrobiologiczne algorytmy kombuchy mogą być wzbogacone o nowe modyfikowane polifenole.
  • Zielona herbata może wydłużyć życie.
  • Może również wspomagać funkcjonowanie układu moczowego oraz działać odkwaszająco na organizm.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu